Bujar Luma në “Interkultura”: Nuk kemi politikë shtetudhëheqëse, por politikë partiake afatshkurtër, shumë primitive dhe arrogante

 

Në shortkast-in e IMA-s “Interkultura”, i ftuar i Robert Alagjozovskit është Bujar Luma, themelues dhe drejtor i Qendrës për Bashkëpunim Ballkanik Loja nga Tetova, një nga organizatat joqeveritare më me ndikim në vend në fushën e interkulturalizmit. Ata diskutuan arsyet e ndarjeve etnike dhe politikat interrkulturore, sulmet ndaj sektorit joqeveritar, si dhe situatën politike në vend dhe rajon.

Duke treguar shembullin e “Lojës”, e cila ka punuar me sukses për gati tre dekada me një ekip të përzier dhe përfshin të rinj nga prejardhje të ndryshme në aktivitetet e saj, Luma thekson se çelësi i politikave të mira interkulturore është interkulturaliteti në vetë organizatat dhe politikat afatgjata. Megjithatë, ai nuk sheh një qasje të tillë te politikanët dhe institucionet, të cilat udhëhiqen nga interesa dhe përfitime afatshkurtra.

“Po punojmë në një projekt, i cili është vendosje e edukimit për paqe, i cili tani është vendosur në gjashtë universitete në Maqedoni. Në fillim, deshëm që ky projekt të kalonte përmes ministrisë. Dhe mbaj mend që në takim, kishte një refuzim të tillë ndaj projektit dhe mendova pse është kështu. Më vonë e kuptova se në esencë është për shkak të interesit të tyre afatshkurtër. Nëse nuk është diçka që u shërben atyre në afat të shkurtër, për një fitim të shpejtë për elitën politike, mendoj se ata nuk shohin ndonjë vlerë në atë punë”, vlerëson Luma.

Lidhur me urrejtjen dhe paragjykimet, ai theksoi se arsimi është në thelb të problemit. “Ne patëm një hulumtim, sepse ka kaq shumë urrejtje, kaq shumë stereotipe, paragjykime. Dhe, nëse shikoni, institucionet tona – si institucionet shtetërore ashtu edhe institucionet arsimore, kanë njëfarë qasje multikulturore, e jo aq shumë një qasje interkulturore… hulumtimi ynë tregoi se në thelb, krijues i këtyre paragjykimeve dhe në thelb të problemit është arsimi. Atje, në ato kurrikula të fshehura, krijohen paragjykime, krijohet ai hendek midis atyre që janë të ndryshëm nga ju”, theksoi Luma.

Duke krahasuar politikanët dhe institucionet tona me demokracitë stabile, ai vlerëson se ndryshimi qëndron në mungesën e politikës shtetudhëheqëse. Në vend të kësaj, kemi politikë partiake që është afatshkurtër, primitive dhe arrogante.

“Te ne kemi shumë pak politikë shtetudhëheqëse. Ka politikë të shkathtë partiake që është afatshkurtër dhe shumë primitive, shumë arrogante, ndryshe nga vendet që janë demokraci stabile, dhe këtu e shihni atë politikë shtetudhëheqëse. Ata i shohin të njëjtat interesa edhe kur nuk janë vetë aty për të vendosur”, vlerëson Luma.

Lidhur me mosbesimin dhe sulmet ndaj sektorit joqeveritar, sipas Lumës, pavarësisht faktit se strukturat qeveritare dhe partiake kanë një pikëpamje më afatshkurtër sesa shoqatat e qytetarëve, sektori joqeveritar gjithashtu ka dobësi dhe duhet të reflektojë.

“Ne disi jemi bërë organizata elitiste dhe mendoj se shpesh flasim në një gjuhë që nuk kuptohet nga masat. Dhe është pikërisht këtë qasje tonë, partitë dhe strukturat shtetërore – të cilat sigurisht na shikojnë me mosbesim jo vetëm neve, por gjithçka që nuk mund ta kontrollojnë – do të thotë,  e përdorin, atë pikë të dobët tonën”, vlerësoi Luma. Në të njëjtën kohë, ai shprehu shqetësimin se “i gjithë sektori joqeveritar është nën një sulm hibrid jo vetëm nga strukturat partiake, por edhe nga strukturat nga rajoni dhe bota në përgjithësi”.

Shikoni dhe dëgjoni më shumë rreth këtyre temave në paraqitjen e Bujar Lumës nga Qendra për Bashkëpunim Ballkanik Loja në shortkastin “Interkultura”.