Në këtë edicion të shortkastit të IMA-s “Interkultura”, i ftuar i Robert Alagjozovskit është Ramadan Ramadani, analist politik dhe njohës i mirë i marrëdhënieve politike dhe ndëretnike në vend.
Për Ramadanin, marrëdhëniet ndëretnike në vend janë relativisht të qeta dhe të stabile, por ai bën me dije për një proces afatgjatë të, siç e quan ai, “pushtimit të kombit politik vetëm nga një etni, maqedonasit” dhe mohimit të “së drejtës për patriotizëm ndaj Maqedonisë për shqiptarët”.
“Në Maqedoni, të gjithë qytetarët mund të jenë në mënyrë të barabartë patriotë, të performojnë, të përfaqësojnë Republikën e Maqedonisë së Veriut, por kur vjen radha e shqiptarëve për të qenë ajo që janë, qytetarë të Republikës së Maqedonisë së Veriut, atëherë disi të tjerët, dhe veçanërisht maqedonasit, ua mohojnë këtë të drejtë… Fotografia e fundit që u shfaq nga disa botë të opozitës, dhe aty ishte një i ri shqiptar që vallëzonte duke qëndruar aty me një plis, e përpara tij ishte mbishkrimi Republika e Maqedonisë, sepse ai është përfaqësues i një shoqate, një shoqërie kulturore dhe artistike të Maqedonisë, duke marrë pjesë në një konkurs ndërkombëtar folklorik, dhe është më normale që ai ta përfaqësojë Maqedoninë i tillë siç është: domethënë, një shqiptar, i veshur me kostum shqiptar, duke luajtur valle shqipe, etj. Por, këta, disi, i gjithë ky gjysmë-opinion duket se u skandalizua nga kjo”, theksoi Ramadani.
Duke komentuar ngadalësimin e proceseve të integrimit evropian, Ramadani është kritik ndaj qeverisë dhe beson se momenti pozitiv duhet të shfrytëzohet sepse mund të zhduket nga “tryeza e negociatave”.
“Proceset aktuale që po ndodhin, të cilat janë shumë të pafavorshme për Maqedoninë. E para është një përpjekje nga struktura qeverisëse, ky kontest, gjegjësisht hapja e Kushtetutës dhe, thënë shkurt, futja e bullgarëve në Preambulë, për ta paraqitur atë si një marrëdhënie ose problem maqedono-bullgar. Pra, ta drejtojë atë përsëri në një çështje dypalëshe që nuk është më e mundur, pra është anti-historike. Ne tashmë kemi një kontest dhe propozimi dhe kompromisi i fundit quhet propozimi franko-gjerman. Neve na e thanë këtë ministrja daneze që ishte në Maqedoni, dhe Martha Kos në një farë mënyre, dhe Ursula Von Der Leyen, por kjo duhet të jetë e qartë për të gjithë ne. Pra, ky është një drejtim që nuk na çon askund. Dhe aspekti tjetër është se ne duhet ta dimë gjithmonë se, siç thonë disa euroskeptikë – mirë, bashkësia evropiane nuk është e përjetshme, do të shpërbëhet, etj. – duhet ta dimë se ky moment mund të përfundojë shumë shpejt. Pra, historia nuk është në duart tona”, pohon vendosmërisht Ramadani.
Lidhur me tragjedinë në Koçan, ai vlerësoi me keqardhje se kjo jo vetëm që tregon se institucionet janë të rrënuara, por edhe se është humbur shans që shteti të ndërtojë deri në fund të gjitha institucionet e tij.
“Koçani është Gaza jonë. Pra, ashtu si arabët që e harruan Gazën, ne, qytetarët e tjerë të Republikës së Maqedonisë, i lamë banorët e Koçanit të vetmuar në pikëllimin e tyre. E dini, ata erdhën një herë dhe protestuan në Shkup dhe atje kishte pak njerëz. Njerëz të tjerë, institucione të tjera dhe vetë qeveria nuk bënë asgjë për Koçanin. Kjo është e madhe në të gjitha aspektet, madje edhe nga një aspekt kulturor kur e kupton se, nuk e di, këngëtarët serbë vijnë dhe japin koncerte në qendra kulturore, qoftë në Koçan, në Gjevgjeli apo në vende të tjera, e grupi ynë më i popullarizuar humb jetën në një qilar, DNK-ja ishin mjaft të popullarizuar, si për maqedonasit ashtu edhe për të tjerët, dhe njerëzit i donin. Dhe ai grup vjen edhe duhet të mbajnë koncert në një qilar, aty kishte koncert ai grup. Nuk ishte vetëm ndonjë aheng i vogël, ku mblodhën disa të rinj. Kjo është përgjegjësi e të gjitha institucioneve, pa përjashtim, madje edhe atyre kulturore”, përfundoi Ramadani.
Shikoni dhe dëgjoni më shumë rreth këtyre temave në shortkastin “Interkultura”.


