Në edicionin e fundit të shortkastit të IMA-s “Çfarë ka të re?”, drejtoresha ekzekutive e Komitetit të Helsingut për të Drejtat e Njeriut, Uranija Pirovska, flet gjuhën e urrejtjes dhe dhunën ndaj grave në jetën publike, ndryshimet ligjore që eliminojnë barazinë gjinore dhe përfaqësimin e drejtë, qëndrimin e presidentes Gordana Siljanovska-Davkova ndaj këtyre çështjeve, si dhe projektligjin për shkollat fetare.
Lidhur me rastin e sulmit ndaj kryetares të Qytetit të Shkupit, Danela Arsovska, ajo vlerësoi se nuk ka pasur veprime të duhura nga policia.
“Ne shohim se çfarë po ndodh, po ndodh dhunë. Po ndodh dhunë ndaj një gruaje, një mbajtëseje të një funksioni publik. Oficerët e policisë janë të pranishëm. Pamjet filmike nuk tregojnë se ata po reagojnë në mënyrë adekuate… Ju e dini që gratë që mbajnë funksione publike kanë qenë shënjestër e sulmeve për vite me radhë, jo vetëm gjuhës së urrejtjes me bazë gjinore, tani kemi edhe një sulm fizik. Por, po, ne gjithashtu apeluam që Kontrolli i Brendshëm të marrë masa dhe të përcaktojë nëse mund të ketë sjellje joprofesionale nga ana e oficerëve të policisë që ishin të pranishëm në vendngjarje dhe nëse ata thjesht mund ta kenë toleruar dhunën”, tha Pirovska.
Sipas saj, dhuna verbale dhe fizike ndaj grave, përfshirë ato që mbajnë poste publike, mbetet e pandëshkuar. Kjo është arsyeja pse gratë dekurajohen dhe kanë frikë të marrin pjesë në jetën shoqërore.
“Gratë shpesh dekurajohen nga marrja e një pozicioni të caktuar ose të jenë aktore aktive në jetën shoqërore, për arsyen e thjeshtë se ato kanë frikë nga ajo që do të hasin në opinionin publik. Kjo është arsyeja pse, para fushatave zgjedhore, dhe gjatë fushatave zgjedhore, gjatë zgjedhjeve, ne i bëjmë apele veçanërisht për këtë, sepse gratë, të cilat nuk janë kandidate për një pozicion të caktuar, janë gjithmonë shënjestër e sulmeve, gjithmonë vlerësohet ose kritikohet pamja e tyre fizike, kritikohet mosha e tyre, kritikohet statusi i tyre martesor, nëse kanë fëmijë, nëse nuk kanë fëmijë… Duhet të gjendet ndonjë mënyrë që gjuha e urrejtjes të sanksionohet në vendin tonë, sepse është e pranishme dhe sepse, ajo që unë gjithmonë them – gjuha e urrejtjes prodhon dhunë… Ajo që i ndodhi kryetares së bashkisë mund të kualifikohet edhe si krim ose incident urrejtjeje. Dyshoj thellësisht se nëse do të kishte qenë një burrë në ngjarje, një kryetar bashkie, ai do të ishte përballur me dhunë siç u përball kryetarja e Shkupit Danela Arsovska”, vlerësoi Pirovska.
Ajo beson se pavarësisht pritjeve që presidentja Siljanovska-Davkova do të mbrojë të drejtat e grave dhe barazinë gjinore, ajo ka qenë e painteresuar për këto çështje që nga marrja e detyrës.
“Unë besoj se shumë aktivistë mund ta kenë vlerësuar fillimisht se ishte shumë e rëndësishme që ajo të ishte presidente e Republikës së Maqedonisë së Veriut, për shkak të angazhimeve të saj… për barazinë gjinore, për të drejtat LGBTQI+, dhe për këtë arsye pikëpamjeve të saja liberale, ajo shpesh ka mbështetur pikëpamjet tona dhe të gjitha këto. Megjithatë, është e qartë se që nga marrja e detyrës ajo thjesht ka vendosur të heshtë, të heshtë për gjithçka që po ndodh, të mos bëjë asnjë deklaratë… Ndoshta duhej, apo jo, që ajo t’i kishte vënë një lloj vule të gjithë luftës për barazi gjinore dhe përfaqësim gjinor. Megjithatë, siç thatë edhe ju, ajo nuk është aspak e zëshme, për të mos thënë se është absolutisht e painteresuar për këto çështje”, vlerësoi Pirovska.
Pirovska foli gjithashtu për fshirjen e barazisë gjinore dhe përfaqësimit të barabartë në disa ligje, duke vlerësuar se këto politika qeveritare po e kthejnë shtetin prapa në aspektin e këtyre të drejtave.
Lidhur me projektligjin për shkollat fetare, ajo thotë se është një përpjekje e përsëritur për të normalizuar pjesëmarrjen e kishës në procese që nuk janë brenda juridiksionit të saj dhe një sulm i drejtpërdrejtë ndaj rendit kushtetues dhe sekularizmit të shtetit.
“Gjykata Kushtetuese tashmë ka vendosur për këtë çështje dhe e ka shpallur atë jokushtetuese. Pra, ajo që po bën tani Kuvendi është drejtpërdrejt, si ta them, sulm i drejtpërdrejtë ndaj rendit kushtetues. Dhe thënë thjesht, ne e dimë se çfarë është ndarja e pushteteve në këtë vend. Dhe është e pamundur, nëse tashmë ka një vendim të Gjykatës Kushtetuese që e shpall atë jokushtetuese, që legjislatura të iniciojë përsëri një ligj të veçantë që parashikon shkolla të mesme për arsim fetar. Ne të gjithë do t’i respektojmë dhe do të luftojmë për liritë fetare. Megjithatë, ky vend është laik dhe duhet të ketë një ndarje të kishës nga shteti”, theksoi Pirovska.
Shikoni dhe dëgjoni më shumë rreth këtyre temave në bisedën me Uranija Pirovskën në shortkastin “Çfarë ka të re?” të IMA.


