Enes Ibrahim në “Interkultura”: A po shkojmë me Beogradin, Moskën, apo po shkojmë drejt Brukselit?

 

Në këtë edicion të shortkastit të IMA-s “Interkulturë”, Robert Alagjozovski bisedon me Enes Ibrahimin, kryetar i Partisë për Lëvizjen e Turqve dhe ish-deputet. Ata trajtuan situatën aktuale politike nga aspekti i koalicioneve multietnike, gjendjen e projekteve kulturore të komunitetit turk, interkulturalizmin dhe politikat qeveritare ndaj diversitetit, tendencat nacionaliste dhe kritikat në raportin e fundit të Parlamentit Evropian për promovimin e konceptit të të ashtuquajturës “Bota serbe” nga përfaqësuesit e qeverisë.

Ibrahim tha se ai dhe partia e tij gjithmonë i kanë konsideruar transferimet e partive politike dhe deputetëve nga një koalicion në tjetrin si jomorale. Sipas tij, partitë që ndërrojnë anë janë më shpesh edhe ‘një parti-një njeri’, të cilave partnerët më të mëdhenj gjithmonë u ndihmojnë edhe gjatë regjistrimit. Për të, motivi për të vepruar në politikë janë qëllimet e programit, vizioni, idealet, e jo dy ose tre rroga të larta zyrtare.

Ai është i shqetësuar që ndërtimi i Teatrit Turk është harruar nga qeveria e re. Pasi që si pjesëmarrës në qeverinë e mëparshme kanë arritur të shlyejnë borxhin prej gjashtë milionë eurosh dhe të sjellin ndërtesën në fazën e tretë, ai projekt tani nuk është as në buxhet dhe as në rebalancin e buxhetit për vitin 2025. Sipas tij, nëse do të ishte ruajtur ky ritëm, ndërtesa do të ishte përfunduar deri në vitin 2027. Kushtet aktuale për funksionimin e Teatrit në ndërtesën e Teatrit të Komedisë nuk janë të kënaqshme.

“Aktualisht po përballemi me shumë probleme të ndryshme. Jo vetëm me kulturën apo Teatrin Turk. Gjithashtu nuk kemi mjaftueshëm përfaqësues në përfaqësimin politik për momentin. Për herë të parë në histori, apo në historinë e afërt, nuk kemi një përfaqësues në Qeveri, për herë të parë në historinë e afërt, dhe nuk kemi as opozitë. Të dy anëtarët e opozitës, deputetë të deklaruar, ishin pjesë e pushteteve të mëparshme. Njëri ishte ministri i fundit i qeverisë së VMRO-DPMNE-së, tjetri, me propozimin dhe mbështetjen e deputetëve të VMRO-DPMNE-së, u bë gjykatës kushtetues. Dhe tani, a do të pretendojnë të jenë opozita jonë? Komuniteti turk e ka njohur këtë në periudhën e kaluar, kush punon vërtet për komunitetin turk dhe shtetin, kush punon vetëm për përfitim personal. Është një gjë për përfitim personal, e krejt tjetër për komunitetin turk dhe shtetin. Përndryshe, sa i përket Republikës së Turqisë, që nga viti 1991 gjithmonë ka qenë pranë vendit tonë. Një pjesë e pritjeve të partive të tjera politike, veçanërisht partive në pushtet: keni Turqinë, pse nuk ju dhuron? Dhe pse duhet të na dhurojë gjithçka Turqia, kur ne paguajmë taksa në këtë vend, nuk do të marrim asgjë prapa nga institucionet shtetërore”, theksoi Ibrahim.

Ibrahim konsideron se problemi i përfaqësimit të drejtë dhe adekuat do të kapërcehet vetëm me një zgjidhje sistemike. Megjithatë, sipas tij, nuk ka vullnet politik nga subjektet kryesore politike.

“Sa i përket balancuesit, edhe një fëmijë i vogël e di se abuzohej me të. Një maqedonas bëhej shqiptar për punësim, një shqiptar bëhej maqedonas për punësim, ose një turk bëhej maqedonas vetëm për të gjetur një punë… Tani shohim se po përgatitet një ligj, ose se është gati dhe i është dërguar Komisionit të Venedikut, dhe ende po fshihet nga publiku. Mendoj se ka ndonjë motiv të fshehtë këtu, ku nuk besoj se do të sjellë ndonjë zgjidhje sistemike, por duhet të gjendet një zgjidhje sistemike, sepse heqja e balancuesit nga Gjykata Kushtetuese nuk është e mirë. Nuk është e mirë, sepse ai proces, ne e dimë në Gjykatën Kushtetuese se cilët gjyqtarë votuan dhe si. Dhe për shkak të disa parregullsive në vitet e fundit ose abuzimit të balancuesit, ta sillet Gjykata Kushtetuese në situatë të polarizohet në baza fetare, kjo nuk sjell asgjë të mirë për shtetin dhe qytetarët. Nëse Gjykata Kushtetuese është e polarizuar në baza etnike ose fetare, ku do të kërkojmë drejtësi ne, komunitetet më të vogla”, pyet ai.

Ibrahim beson se është mirë që për herë të parë një përfaqësues i komuniteteve më të vogla ka marrë një pozicion kaq të lartë, Ministër i Marrëdhënieve midis Komuniteteve dhe zëvendëskryeministër. Megjithatë, sipas tij, pas një viti qeverisjeje, ministria nuk ka vizion, nuk ka aktivitete, dhe marrëdhëniet midis komuniteteve madje janë përkeqësuar. Ai beson se nuk mjafton thjesht të shpërndahen para për projekte për rreth tridhjetë shoqata.

Ai iu drejtua gjithashtu kritikave në raportin e Parlamentit Evropian në lidhje me promovimin e konceptit të një “bote serbe” nga përfaqësuesit e qeverisë.

“Ideologjikisht, nëse fytyra e vërtetë e VMRO-DPMNE-së është Stoillkoviqi, ky është problem për VMRO-DPMNE-në, por edhe për shtetin. Sepse, përderisa përfaqësuesit e lartë të VMRO-DPMNE-së ulen, flenë në Bruksel, duke i bindur burokratët në Parlamentin Evropian se janë për Perëndimin, për anëtarësim në Bashkimin Evropian, për integrimin evropian, Zëvendëskryeministri po lobon përmes Beogradit dhe Moskës për diçka krejtësisht tjetër nga ajo që është në ideologjinë dhe qëllimin e VMRO DPMNE-së. Dhe ja ku qëndron problemi. Dhe kjo është arsyeja pse nuk mund të ecim përpara edhe në raport me komunitetet më të vogla në raport me shtetin. Shikoni, procesi i integrimit evropian është bllokuar. U harrua gjithçka dhe të gjitha. Gjeopolitikë të ndryshme, struktura të ndryshme politike, por nuk ka një qëndrim të qartë të qeverisë. A po shkojmë me Stoillkoviqin, Beogradin, Moskën, apo me figura të tjera të caktuara politike në VMRO-DPMNE, ne po shkojmë drejt Brukselit. Ata ende po përpiqen të dëshmojnë se janë të orientuar pro-evropianë, e partneri më besnik i koalicionit që përfaqëson Qeverinë e Republikës së Maqedonisë së Veriut jashtë vendit është për bashkëpunim me Rusinë ose me botën serbe. Dhe kjo është arsyeja pse jemi në dilemë si shoqëri dhe si shtet, në cilin drejtim po lëviz shteti”, theksoi Ibrahim.

Shikoni dhe dëgjoni shortkastin “Interkultura” me Enes Ibrahim, kryetar i Partisë për Lëvizjen e Turqve, një nga partitë më të rëndësishme të komunitetit turk në Maqedoninë e Veriut.