Cilat media maqedonase e hëngrën “qepën ruse” me video të sajuar të përhapur nga Zaharova, se në billbord në Nju Jork shkruante “Lavdi Urinës”?

Më 21 dhe 22 shtator 2023, më tepër media në vend me tekste pothuajse identike publikuan dezinformatë se në Nju Jork, gjatë Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, Zelenski dhe Ukraina u pritën me një billbord digjital ku në vend të “Lavdi Ukrainës” shkruhej “Lavdi Urinës”.

Siç mund të shihet nga grumbulluesit e lajmeve time.mk dhe grid.mk, në mesin e mediave që kanë publikuar dezinformatat janë edhe televizione kombëtare dhe portale me shumë ndikim.

Dezinformata u publikua në Veçer Press dhe Slloboden Peçat (i cili ndërkohë e ka hequr tekstin), në +InfoMakfaxFaktorVo CentarOpserverMMSToçkaKajganaSitellSkopje 1Kanal5Skopsko EhoInfomaxMnetPress24, dhe ueb faqe tjera.

Dezinformata u vu në kornizë mediatike me shprehje sensacionale si “gafë e madhe”, “gafë e pabesueshme”, “gabim i turpshëm”, “marre e paparë”, edhe pse “gafa”, “gabimi”, “marrja” dhe “turpi” nuk janë as të OKB-së e as të Nju Jorkut, por të mediave maqedonase, të cilat edhe një herë u bënë viktima të dezinformatave ruse.

 

Skrinshot nga botimet mediatike në time.mk dhe grid.mk

 

Në disa prej postimeve si burim i informacionit tregohet portali serb B92, ndërsa si burim i drejtpërdrejtë kumtohet postimi i profilit propagandistik rus në Twitter (Ex) Sprinter, i datës 21 shtator 2023, i cili pretendon:

“Lavdi urinës!” Kishte një mesazh përshëndetës për arritjen e Zelenskit në Nju Jork. Por në vend të Lavdi Ukrainës, në flamur shkruante Lavdi Urinës…”.

Edhe pse nën tekstin e tuitit është shtuar “kontekst i imazhit” dhe informacion se bëhet fjalë për video të ndryshuar në mënyrë digjitale, mediat maqedonase kanë raportuar dezinformatën nga kanali propagandistik rus, por jo edhe informacionin se “kjo video është e ndryshuar në mënyrë digjitale”.

 

Skrinshot nga tuiti i profilit propagandistik Sprinter, 21 shtator 2023

 

Përndryshe, videoja e ndryshuar në mënyrë digjitale u publikua më 21.09.2023 në Telegram kanalin e Maria Zaharovës, zëdhënëse e Ministrisë së Punëve të Jashtme Ruse, ku ajo rrejshëm pretendon se “nuk është fejk”.

Mirëpo, dezinformata për videon është zbardhur nga shërbimi i verifikimit të fakteve të Associated Press, i cili më 21 shtator 2023 botoi se bëhet fjalë për një “video të fabrikuar“: “Asnjë reklamë në lidhje me Ukrainën nuk është transmetuar në billbord…”, kumtoi AP duke u thirrur në informacion nga kompania që menaxhon billbordin.

Edhe kontrolluesit e fakteve në Snopes më 21 shtator raportuan se fraza “Lavdi Urinës” u bë një top-temë në SHBA në Twitter, e cila është pasuar nga një “video false“.

Edhe shërbimi i kontrollit të fakteve të AFP më 22 shtator e përgënjeshtroi videon me mesazhin e rremë, duke thënë se ajo përshtatet në skemën e informatave të gabueshme të cilat vënë në shënjestër Ukrainën.

Pavarësisht se “videoja e fabrikuar” u përgënjeshtrua që më 21 shtator, një ditë më pas, një duzinë media maqedonase u bënë viktima të dezinformatave ruse që u përpoqën të diskreditonin vizitën e Zelenskit në Nju Jork dhe fjalimin e tij në OKB më 20 shtator 2023.

Edhe ky rast tregon se sa e cenueshme është hapësira mediatike maqedonase ndaj dezinformatave propagandistike ruse, për shkak të kapacitetit të pamjaftueshëm të mediave për të kontrolluar faktet.

Zh.T dhe P.S